Hoàng Trung Hải Rating: 8.6 / 10 630 Người đánh Giá 986

Đại học chỉ cấp một loại văn bằng cho các hình thức đào tạo: Nên hay không nên?


(Xã hội) - Mấy ngày nay Dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi quy định văn bằng tại chức và chính quy có giá trị như nhau đang gây rất nhiều tranh cãi trong giới chuyên môn. Nhiều người cho rằng giá trị thực của bằng cấp tại chức không thể bằng chính quy vì vậy nếu cào bằng sẽ gây nhiều hệ lụy.

Cùng một chương trình đào tạo, cùng đội ngũ giáo viên trong cùng hệ thống đào tạo nhưng khác nhau về hình thức đào tạo, một bên là chính quy, tập trung cho những sinh viên chưa đi làm; còn một bên là tại chức dành cho những người đang đi làm.

Nhiều người vẫn quan niệm rằng chất lượng văn bằng tại chức không thể bằng văn bằng cấp cho những người học chính quy bởi lí do chương trình dành cho những người đang đi làm thường bị cắt ngắn. Những người đã đi làm thường bị hổng về kiến thức vì vậy nếu đầu vào mà khó như đầu vào hệ chính quy thì e rằng nhà trường khó có đủ số lượng cho các chương trình dạy và học. Cũng có ý kiến cho rằng những đối tượng học tại chức phần lớn với mục tiêu là có bằng cấp phục vụ việc thăng tiến, nên không chú tâm nhiều đến chất lượng học tập, nhà trường không quá quan tâm đến chất lượng đào tạo. Nhiều người trong số họ sau khi có bằng đại học tại chức lại tiếp tục hoàn thiện các chương trình thạc sĩ, thậm chí tiến sĩ một cách rất dễ dàng trong khi kiến thức thực chất không có là bao.

Các trường Đại học chỉ cấp môt loại văn bằng cho các hình thức đào tạo, nên hay không nên?

Các trường Đại học chỉ cấp môt loại văn bằng cho các hình thức đào tạo, nên hay không nên?

Dư luận là vậy, song trên thực tế, cũng có rất nhiều người do điều kiện, hoàn cảnh không cho phép mà phải bỏ dở chương trình học để đi làm nuôi bản thân và gia đình mặc dù họ học rất giỏi và ham học. Đối với họ tại chức là cánh cửa giúp mình tiếp tục con đường học vấn khi có điều kiện. Những kinh nghiệm trong công tác giúp họ rất nhiều trong việc học hỏi và khám phá lý thuyết. Nhiều người trong số họ khi được học đã thể hiện được khả năng học và nghiên cứu một cách xuất sắc và trở thành những nhà khoa học, những kĩ sư, bác sĩ giỏi có đóng góp nhiều cho khoa học và sự phát triển của đất nước. Nhiều ý kiến cho rằng học chính quy hay tại chức không quan trọng mà quan trọng là do ý thức người học như thế nào. Nhiều người học chính quy ra mắc bệnh ảo tưởng bằng cấp, kĩ năng nghề nghiệp kém nhưng lại luôn nghĩ là mình giỏi và ỷ vào bằng cấp mình có. Kết quả là học thì giỏi mà làm thì không giỏi vì thiếu thực tế, ảo tưởng về bản thân.

Đã có thời kỳ nhiều cơ quan đơn vị công khai đăng tiêu chí tuyển nhân sự, ngoài yêu cầu tiêu chuẩn chuyên môn phù hợp, còn yêu cầu phải tốt nghiệp đúng chuyên ngành hệ chính quy. Quy định này vô tình loại hết những người tốt nghiệp hệ tại chức, không cần quan tâm đến trong số này có người giỏi hay không. Trong khi cơ chế tuyển chọn hết sức lỏng lẻo, nhiều tiêu cực, người có tiền, con ông cháu cha được tuyển chọn một cách bất quy tắc dẫn đến người giỏi không bao giờ được trọng dụng bất chấp người đó tốt nghiệp chính quy hay tại chức.

Rất may là từ khi đất nước mở cửa, để đáp ứng nhu cầu về nhân lực chất lượng cao, rất nhiều cơ quan, đơn vị đã thực hiện thi tuyển một cách công khai minh bạch. Đây thực sự là cơ hội cho tất cả những ai có năng lực, có trình độ được trổ tài để chứng minh năng lực. Bất kể ai tốt nghiệp hệ chính quy, hệ tại chức đều có cơ hội được tham gia thi tuyển, ai lọt qua được những vòng thi người đó sẽ được tuyển chọn. Với cơ chế như vậy những người không có năng lực buộc phải rời các cuộc chơi bất kể người đó học ở đâu, hệ nào. Khi đó đương nhiên trong xã hội sẽ không còn phân biệt giữa bằng tốt nghiệp hệ chính quy và bằng tốt nghiệp hệ tại chức.

Việc đánh giá năng lực cán bộ cũng cần phải công khai, minh bạch trên cơ sở năng lực thực tế, tránh tuyệt đối sự đánh giá kiểu hòa cả làng được chăng hay chớ, thật giả lẫn lộn. Chính sự không rõ ràng, thiếu minh bạch nên bằng chính quy, bằng tại chức là cái cớ để người ta so đo phân biệt.

Vì các lý do nêu trên dư luận cho rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD-ĐT) tổ chức lấy ý kiến các tầng lớp nhân dân về Dự thảo Luật Giáo dục đại học sửa đổi trước khi trình Chính phủ, trong đó có một nội dung quan trọng là các trường đại học sẽ chỉ cấp một loại văn bằng cho các hình thức đào tạo là một ý kiến hay. Đề xuất này hay ở chỗ:

Làm được như vậy là tạo điều kiện cho tất cả mọi người có ý chí, ham học hỏi, được hoàn thiện chương trình học tập ở cấp bậc đại học mà không có cảm giác bị phân biệt. Là động lực cho những ai muốn nâng cao năng lực học tập khi có điều kiện.

Cấp một loại văn bằng cho tất các hình thức đào tạo là tạo sự công bằng trong các đợt thi tuyển. Ai cũng được dự thi. Người nào thi tốt sẽ được tuyển dụng, loại bỏ những nỗi lo không đáng có về hình thức đào tạo.

Loại bỏ được “ảo tưởng” chỉ có những người học ở các hệ chính quy mới là người giỏi. Đồng thời động viên tạo động cơ phấn đấu học hỏi cho tất cả những ai đang học hệ tại chức. Học giỏi là do sự cần cù chịu khó, khả năng tìm tòi, sáng tạo của mỗi người chứ không phải là học ở hệ nào mới trở thành người giỏi.

Để đạt được sự bình đẳng trong chất lượng bằng cấp và xóa bỏ triệt để suy nghĩ không tốt về chất lượng bằng trong các hệ tại chức của dư luận và các nhà tuyển dụng, thì cần có sự thay đổi:

Thứ nhất, Bộ GD- ĐT cần có những giải pháp cụ thể nâng cao chất lượng đào tạo, loại bỏ những bất cập, tiêu cực trong công tác đào tạo.

Thứ hai, về công tác tuyển dụng, các cơ quan công quyền, các doanh nghiệp khi tuyển dụng, sử dụng người lao động phải minh bạch, khách quan, khoa học, theo tiêu chí năng lực thực tế thông qua tuyển chọn. Ai ham học hỏi, cầu thị, có kỹ năng làm việc sẽ được tuyển chọn.

Có thể nói, đề xuất của Bộ GD-ĐT rất hay, nhưng để sớm làm được điều đó và xóa bỏ những mặc cảm của xã hội về chất lượng đào tạo hệ tại chức là cả một vấn đề không hề nhỏ. Và chắc chắn rằng, để hiện thức hóa đề xuất này không ai có thể làm tốt hơn đó là Bộ GD-ĐT.

Cộng tác viên Đỗ Mạnh

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@hoangtrunghai.org